رنگ [ rang ]- چند معنى دارد: اول بز كوهى را گويند: مثالش اثير اخسيكتى گويد: بيت جهان رو به دستان چه سگ بود كه كند بعهد تو ز درون شيرى و برون رنگى دوم شترى بود كه براى نتاج نگاهدارند. مثالش استاد فرخى فرمايد: بيت كاروانى بى‌سرا كم داد جمله باركش كاروانى ديگرم بخشيد بختى جمله رنگ سوم مكر و حيلت باشد. مثالش حكيم ازرقى گويد: شعر مشعبد آمد پروين او كه در دل كوه چو وهم مرد مشعبه همى نمايد رنگ چهارم كسى كه از كسى طمعى داشته باشد گويند رنگ برو ندارى [يعنى اخذ و جرى نمى‌توانى كرد] حكيم عنصرى گويد: بهيچ در نروى تا در آن نيابى سود بهيچ‌كس نروى تا در آن نبينى رنگ پنجم احول را گويند. مثالش ابو العباس گويد: شعر ز فروغش بشب تار شده نقش نگين از سر كنگره بر خواند مرد رنگا ششم لون را گويند و در نسخۀ ميرزا بمعنى قايده و خوشحالى نيز آيد چنانكه مولانا جامى گويد: بيت چه رنگ آخر ترا از مو سپيدى كه ندهد مو سفيدى رو سفيدى و بيت عنصرى كه مرقوم شد براى معنى فايده خوبست و بمعنى شرمندگى و خيانت و خشم اندك خجلت آلود و حصه و نصيب نيز آمده و بمعنى شرمندگى رضى نيشابورى گويد: بيت در ثناى منت از آن رنگست كز تو بوى كرم همى‌آيد و بمعنى حصه و نصيب حكيم سنائى گويد: بيت چون زرت باشد از تو جويد رنگ چون شدى مفلس از تو دارد ننگ و در ادات الفضلا بمعنى گاو دشتى و روش و سيرت نيز آمده. بمعنى روش و سيرت مولانا كاتبى گويد: بيت چرخ پلنگ رنگ چرا كرد روبهى با شيرزاده‌اى كه سگش آهوى خطاست و ازين بيت معنى لون نيز مى‌توان فهميد و بمعنى خشم با خجالت و حيات نيز آمده. بمعنى حيات عسجدى گويد: بيت چو آمد كه زادن زن فراز بكشكينۀ گرمش آمد نياز من وزن در آن خانه تنها و بس مرا گفت كاى شوى فرياد رس اگر شوربائى بچنگ آورى من مرده را با زرنگ آورى و در فرهنگ بمعنى خرقۀ درويشان نيز آورده و مثالش اين بيت اخسيكتى آورده: بيت از ان پوشى تو رنگ اى از خدا دور كه تا گويندت اين مرد خدائيست و امير خسرو نيز مؤيد اين معنى گويد: بيت اگر با رنگ پوشان از درون يك رنگ شد مردى چنان بايد كه از خاطر دو رنگى را برون آرد و نزارى قهستانى نيز گويد: بيت رنگ پوشيدم، همرنگ نمى‌شد با من هم بينداختمش نه منم اكنون و نه رنگ و بمعنى خوبى نيز آورده و باين بيت مولوى معنوى متمسك شده: بيت چون كم نشود سنگت چون بد نشود رنگت بازار مرا ديدى بازار دگر رفتى و بخاطر مى‌رسد كه باندك تكلفى معنى لون نيز از اين بيت مى‌توان فهميد و بمعنى والى و حاكم نيز آمده و كنارنگ كه بعد ازين مى‌آيد بمعنى مرزبان و حاكم، مركبست از كنا كه بمعنى مرز و زمين است و رنگ كه بمعنى والى و حاكم باشد . 
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ مجمع الفرس فرهنگ مجمع الفرس
, ج2 , ص619) 
[اسم][فارسی]لون يعنى اثر مخصوصى كه در چشم از انعكاس اشعۀ نور در روى اجسام پديد مى‌آيد.و هر مادۀ ملونى.و گونه و چهره و سيما.و حصه و قسمت و نصيب.و عيب و عار. و محنت و آزار و رنج.و زور و قوت و توانائى. و روح و جان.و شترى قوى كه از بهر نتاج نگاهدارند.و مال توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
بز كوهى باشد.فرّخى گفت: ز سر ببرّد شاخ وز تن بدرّد پوست#بصيدگاه ز بهر زه كمان تو رنگ. ¦¦ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
بز كوهى را گويند،و گوزن را نيز گويند.فرخى گويد : ز سر ببرّد شاخ و ز تن بدرّد پوست#بصيدگاه ز بهر زه كمان تو رنگ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
هم حيله و مكر است.فرخى گفته است: وگر بجنگ نيازآيدش برآن كوشد#كه گاه جستن از اينجا چگونه سازد رنگ توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
معروف كه بعربى لون گويند،و بز كوهى،و شترى كه براى نتاج نگاه دارند،فرخى گويد: بيت كاروان بيسرا كم داد جمله باركش كاروان ديگرم بخشيد بختى جمله رنگ و مكر و حيله،ارزقى گويد: بيت مشعبد آمد پروين او كه در دل كوه چو وهم مرد مشعبد همى نمايد رنگ و احول،ابو العباس گويد: بيت از فروغش بشب تار شده نقش نگين از سر كنگره بر خواند مردى رنگا و فايده و نصيب،سنايى گويد: بيت چون زرت باشد از تو جويد رنگ چون شدى مفلس از تو دارد ننگ و خرقۀ درويشان،خسرو گويد: بيت اگر بارنگ پوشان از درون يكرنگ شد مردى چنان بايد كه از خاطر دو رنگى را برون آرد و اخسيكتى گويد: بيت از ان پوشى تو رنگ اى از خدا دور كه تا گويندت اين مرد خدايى است و نزارى گويد: بيت رنگ پوشيدم همرنگ نمى‌شد با من هم بينداختمش نى منم اكنون نى‌رنگ و بمعنى حاكم،و والى نيز گفته‌اند،و كنارنگ ازين مركب است،چه كنا بمعنى مرز،و رنگ بمعنى والى است،و بمعنى خجالت نيز آمده،رضى نيشاپورى گويد: بيت از ثناى منت از ان رنگ است كز تو بوى كرم نمى‌آيد و در فرهنگ بمعنى خوبى آورده،مولوى گويد: بيت چون كم نشود سنگت چون بد نشود رنگت بازار مرا ديدى بازار دگر رفتى و درين تأملست،چه رنگ بمعنى معروف نيز درست است. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
بر وزن سنگ چند معنى دارد: 1 - معروف است كه به عربى لون خوانند 2 - حصه و قسمت و نصيب بود 3 - عيب و عار را گويند 4 - محنت و آزار و رنج باشد 5 - زور و قوت و توانائى 6 - روح و جان را گويند 7 - شترى قوى كه از بهر نتاج نگاهدارند 8 - مال و زر و اسباب را گويند 9 - نفع و فايده باشد 10 - ژنده‌اى كه درويشان پوشند 11 - طرز و روش و سيرت و قاعده و قانون باشد 12 - مثل و مانند و نظير و شبه را گويند 13 - نخجير و بز كوهى و گاو دشتى 14 - مكر و حيله و دغا 15 - رستن و روئيدن باشد چه خود رنگ به معنى خودرو و رنگيدن به معنى روئيدن بود 16 - خوبى و لطافت 17 - خوشى و خوشحالى و تندرستى 18 - خجالت و شرمندگى 19 - خون را گويند و به عربى دم خوانند 20 - رواج و رونق كار 21 - مايه اندك و قليل 22 - زر و سيم دزدى 23 - قمار و حاصل قمار 24 - خداوند و والى و صاحب 25 - بد را گويند كه نقيض خوب است 26 - شخص احول را گويند 27 - كنايه از اخذ و جر باشد چنانچه كسى از كسى طمعى و توقعى دارد گويند رنگى برو ندارى يعنى اخذ و جرى نمى‌توانى كرد 28 - خال و نقطه سياهى كه بر جائى گذارند 29 - شيرين‌كارى يعنى مصدر فعل خوب شدن 30 - جلاجل دايره‌اى 31 - خشم با خجالت آميخته 32 - شرم و حيا 33 - ناراستى و خيانت. توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
فرهنگ فارسی برهان قاطعفرهنگ فارسی برهان قاطع
, ص431)
دو معنى دارد اول بز كوهى نر و ماده باشد.فرخى گفت: بيت ز سر ببرد شاخ و ز پى بدرد پوست بصيدگاه تو بهر زه كمان تورنگ (دوم بمعنى گونه است.انورى گفته:[بيت] حبذا كارنامۀ ارتنگ اى بهار از تو رشك برده برنگ) سوم شتران باشند كه از بهر نتاج دارند. فرخى گفت: بيت كاروان بيراكم داد جمله باركش كاروانى ديگرم بخشيد بختى جمله رنگ (لحكيم انورى:[بيت] بوده بر ياد خواجه بيگه و گاه جام ساقيت پر شراب چو رنگ ) توصیف این مدخل بصورت ماشینی استخراج شده است
